Wat betekent respect eigenlijk? Voor de één is het luisteren zonder te onderbreken, voor de ander betekent het elkaar accepteren ondanks verschillen. Tijdens een dialoogbijeenkomst die Dialoog in Actie samen met Combiwel organiseerde, gingen jongeren hierover met elkaar in gesprek.
Zoals bij veel eerste bijeenkomsten was het in het begin nog aftasten. De jongeren kenden elkaar niet allemaal en moesten eerst wennen aan de manier van dialoog voeren. Voordat een dialoog echt op gang kan komen, is een veilige haven nodig waarin jongeren ervaren dat hun verhaal er mag zijn. Door rustig de tijd te nemen voor kennismaking en samen afspraken te maken over luisteren zonder oordeel, ontstond stap voor stap een sfeer van vertrouwen.
Toen het ijs eenmaal was gebroken, kwamen de gesprekken vanzelf op gang. Aan de hand van open dialoogvragen deelden de jongeren hun eigen ervaringen en gedachten over respect. Al snel bleek dat respect voor hen veel verder gaat dan beleefd zijn. Zij noemden eerlijkheid, vertrouwen, gelijkwaardigheid, luisteren naar elkaar en elkaar accepteren zoals je bent als belangrijke waarden.
Ook kwamen situaties aan bod waarin jongeren juist een gebrek aan respect ervaren. Er werd gesproken over buitensluiting, vooroordelen, pesten en de manier waarop mensen elkaar soms benaderen via sociale media. De gesprekken maakten duidelijk hoeveel invloed woorden en gedrag kunnen hebben op hoe iemand zich voelt.
Wat opviel was dat de jongeren niet probeerden elkaar te overtuigen. In plaats daarvan luisterden zij aandachtig naar elkaars verhalen en stelden zij vragen uit oprechte nieuwsgierigheid. Juist daardoor ontstond meer begrip voor verschillende achtergronden, meningen en ervaringen. De dialoog liet zien dat respect niet betekent dat je het altijd met elkaar eens hoeft te zijn, maar dat je bereid bent om echt naar elkaar te luisteren.
Omdat de bijeenkomst plaatsvond in aanloop naar Internationale Vrouwendag, namen we ook de tijd om stil te staan bij gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen. De jongeren gingen met elkaar in gesprek over stereotypen, gelijke kansen en de rol die respect speelt in het dagelijks leven. Er ontstonden mooie gesprekken waarin verschillende perspectieven naast elkaar konden bestaan en iedereen de ruimte kreeg om zijn of haar mening te delen.
Na afloop werd gezamenlijk de iftar gevierd. In een ontspannen sfeer werden de gesprekken voortgezet en leerden de jongeren elkaar ook buiten de dialoog beter kennen. Als blijk van waardering bracht Dialoog in Actie een lekkernij mee om samen te delen. Dit kleine gebaar droeg bij aan de warme en gastvrije sfeer van de avond.
Een avond met impact
Deze bijeenkomst liet opnieuw zien dat respect begint met luisteren. Wanneer jongeren zich veilig voelen en de ruimte krijgen om zonder oordeel met elkaar in gesprek te gaan, ontstaat er meer begrip voor elkaars ervaringen en leefwereld. Zo bouwen we, stap voor stap, aan verbinding, wederzijds respect en een samenleving waarin verschillen niet verdelen, maar juist aanleiding zijn om elkaar beter te leren kennen.